Ogólnopolska Konferencja – Forum Mediatorów

Podczas Ogólnopolskiej Konferencji – Forum Mediatorów, nawiązano do kilku istotnych kwestii. Z racji tego, że jest mi z pewnych względów bliski zakres tematyki związanej z ubezpieczeniami, nawiążę do postępowań polubownych przy Rzeczniku Finansowym z udziałem ubezpieczycieli, a także banków, o których wykładał jeden z prelegentów. Do mediacji w sprawach odszkodowawczych podchodzą strony, gdzie przedmiotem sporu jest odszkodowanie z tytułu OC PPM, czy AC. W przypadku AC, okazuje się, że najwięcej spraw dotyczy m.in.  sporu w zakresie nieopłacenia składki, czy przekroczenia terminu na przedłużenie polisy, co skutkuje karą uzyskaną z Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego. Częstym podłożem konfliktu w tego typu sprawach jest niedostateczne właściwe informowanie klientów stosownym pismem. Z kolei w OC PPM, najczęstszą przyczyną sporów są amortyzacje i rabaty narzucane przez ubezpieczycieli, co prowadzi do zaniżanych odszkodowań, a mediacje dotyczą jedynie ustalenia ram kwotowych. Jeszcze mówiąc o ubezpieczeniach, nie można zapomnieć o ubezpieczeniach osobowych, gdzie z kolei najczęstsze spory rozwiązywane w postępowaniu polubownym przy Rzeczniku Finansowym dotyczą odmiennej interpretacji zakresu ubezpieczenia, czy rozumowaniu definicji ujętych w umowach i OWU w ubezpieczeniach osobowych.

Jeżeli mówimy o postepowaniach polubownych przy Rzeczniku Finansowym, to nie można zapomnieć o sprawach, gdzie stroną są banki. Statystyki pokazują, że spraw bankowych kierowanych do postępowania polubownego jest znacznie mniej, niż ubezpieczeniowych. W szczególności spraw frankowych jest niewiele. Najczęściej sprawy mediowane dotyczą kredytów konsumenckich w zakresie rozliczenia kosztów kredytów, czy ich spłaty i restrukturyzacji samego zobowiązania. Co się dzieje w sytuacji, kiedy strona nie wywiązuje się z ugody zawartej przy Rzeczniku Finansowym? Strona w takim wypadku może wystąpić do Rzecznika Finansowego o interwencję. Nie zawsze oczywiście strony dojdą do porozumienia zakończonego ugodą. W takim wypadku, na wniosek strony, Rzecznik może wydać opinię zawierającą ocenę prawną okoliczności ustalonych w sprawie.

Podczas Ogólnopolskiej Konferencji – Forum Mediatorów, oczywiście ponownie powrócił temat mediacji gospodarczych. Przedstawiono korzyści pośrednie i bezpośrednie, zaczynając od podstawowych cech mediacji, jak jej dobrowolności i poufności, poprzez jej odformalizowany charakter, szybkości postępowania, oszczędności kosztów sądowych, kończąc na utrzymaniu dobrych relacji biznesowych na przyszłość. Tak na dobrą sprawę, zalety te, można odnieść w większości do pozostałych rodzajów mediacji. Coraz więcej, jednak nadal niedostatecznie w jej ilości, stosuje się tzw. klauzule mediacyjne w kontraktach, umowach, czyli zastosowanie postanowień, zgodnie z którymi strony zobowiązują się do rozwiązywania sporów, które mogą zaistnieć pomiędzy nimi w związku z daną umową w przyszłości, w drodze mediacji.

Powyższe, tj. klauzule mediacyjne, zaleca się także stosować w umowach zawieranych z pacjentem. Mediacje medyczne były kolejnym tematem poruszanym na konferencji. Mediacji medycznych nie jest tak dużo ze względu na ich skomplikowany charakter, a szkoda, bo akurat  w tych sprawach, mediacje mają szczególny charakter i i niosą za sobą wiele zalet. W tych sprawach na ogół stronie – podmiotowi leczniczemu zależy szczególnie na poufności, z kolei pacjentowi – na uzyskaniu szczegółowych informacji, czy przeproszeniu. Postępowanie sądowe uniemożliwia uzyskanie takiego efektu. Co warto zauważyć, mediacje medyczne dotyczą jednak w szczególności spraw, gdzie stroną jest pacjent i prywatny podmiot leczniczy, a rzadziej publiczny.

Wypowiadały się również sędzie o znaczącej roli sędziego w kierowaniu spraw do mediacji, jak również pełnomocników procesowych, w których to ich interesie powinno być informowanie stron o mediacji i jej zaletach. Niestety jednak, nadal o wiele łatwiej jest prowadzić mediacje z samymi stronami postępowania, niż z udziałem ich pełnomocników. Jedna z sędzi wskazała marginalnie na ważną kwestię związaną ze złą praktyką ubezpieczycieli, która prowadzi do scedowywania wierzytelności przez poszkodowanych, ze względu na utrudnioną możliwość uzyskania pełnego odszkodowania i tym samym brak chęci dochodzenia tego roszczenia bezpośrednio przed sądem. Ubezpieczyciele mediują, co wskazano w załączonych statystykach i w pierwszej części konferencji, jednak zapewne w porównaniu do ilości spraw prowadzonych przez ubezpieczycieli na etapie przedsądowym (likwidacji szkód), jak i sądowym, nadal jest to ich niewielki odsetek.